Wat klimaatverandering doet met jouw nachtrust

We hebben tussen 2020 en 2025 jaarlijks circa 56 uur minder geslapen door hogere nachttemperaturen

Klimaatverandering roept beelden op over smeltende ijskappen, eenzame ijsberen, droogte, hittegolven, overstromingen, bosbranden en mislukte oogsten. Maar de gevolgen spelen zich ook af in onze slaapkamer.

We hebben tussen 2020 en 2025 jaarlijks circa 56 uur slaap verloren door hogere nachttemperaturen. Ongeveer zes uur daarvan is toe te schrijven aan door de mens veroorzaakte klimaatverandering.

Bij voorbaat excuses aan klimaatwappies en niet-klimaatwappies die het anders zien; ik refereer aan onderzoek van Climate Central. Deze non-profitorganisatie, die wetenschappelijke informatie over klimaatverandering begrijpelijk maakt voor en breed publiek, heeft op basis van verscheidene databronnen een inschatting gemaakt hoeveel slaapverlies het gevolg is van klimaatverandering.

Warmere dagen, warmere nachten

Klimaatverandering zorgt niet alleen voor warmere dagen, maar ook warmere nachten. En juist die warme nachten hebben een grote invloed op onze slaapkwaliteit. Als het buiten én binnen te warm blijft, heeft ons lichaam moeite om zijn warmte kwijt te raken. Hierdoor kan je later in slaap vallen, vaker wakker worden, minder diep slapen en minder uitgerust wakker worden.

Veel klimaatonderzoek richt zich op hittegolven, overstromingen of economische schade. Dit onderzoek laat zien dat klimaatverandering ook invloed heeft op iets alledaags: hoe goed we slapen.

Dat het effect in stedelijke gebieden groter is, zal geen verrassing zijn. Gebouwen, beton, asfalt en metaal houden warmte vast, waardoor steden 's nachts minder goed afkoelen. Dit wordt ook wel het stedelijk hitte-eilandeffect genoemd.

In 1.335 van de 1.338 onderzochte steden is het aandeel slaapverlies door klimaatverandering sinds de jaren zeventig minstens verdubbeld. De grootste effecten zijn gevonden in al warme regio's, zoals het Midden-Oosten, India, Zuidoost-Azië en West-Afrika. 

Niet iedereen wordt even hard getroffen

De gevolgen van warme nachten zijn niet alleen ongelijk verdeeld, gelet op regio’s. Sommige leeftijdsgroepen lopen een hoger risico op slaapverlies door hitte, zoals ouderen die hun lichaam minder goed kunnen afkoelen of jonge kinderen. En niet iedereen kan zich koelte permitteren in de vorm van airconditioning. Een airconditioner zorgt voor extra energieverbruik. Als dit uit fossiele brandstoffen komt, zorgt dat ook weer voor meer uitstoot van broeikasgassen.

Eén warme nacht is vervelend, terwijl meerdere achter elkaar kunnen leiden tot een oplopend slaaptekort. Daardoor herstellen wij minder goed en neemt het risico op gezondheidsproblemen toe. Chronisch onvoldoende slaap wordt in verband gebracht met onder andere diabetes type 2, overgewicht, een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, depressieve en angstklachten, een verminderde weerstand en een grotere kans op ongelukken.

Warme nachten zijn daarmee dus ook een gezondheidsvraagstuk.