Waarom je om drie uur 's nachts plotsklaps klaarwakker bent

Als je je gevoel overdag voortdurend probeert te onderdrukken, geef je je brein 's nachts mogelijk teveel huiswerk

Je ogen gaan open. Het is kwart over drie ’s nachts. Je bent wakker, maar ook echt klaarwakker. Op het alerte af. Gedachten die overdag goed verborgen zijn gebleven, overspoelen je hoofd.

De presentatie op het werk die glazig en passief werd beluisterd. Waar ging het mis? Dat je bent vergeten door te geven dat je kind volgende week niet kan sporten. Die opmerking tegen je buurman die je beter niet had kunnen maken. Je voelt de aandrang om alles opnieuw af te pellen.

De spanning loopt in je lijf, je hartslag gaat omhoog. Opnieuw in slaap vallen voelt als het ongeoefend beklimmen van de Mount Everest in een dag. Een mission impossible.

’s Nachts geen verweer hebben

Het is geen slapeloosheid volgens de officiële definitie. Maar het patroon van overdag alles onder controle hebben en ’s nachts geen verweer hebben zie ik bij veel cliënten. Wat gebeurt hier eigenlijk?

De meeste volwassenen die goed functioneren overdag doen tegelijkertijd iets, dat een stuk minder zichtbaar is. Ze stellen dingen uit of vermijden ze. Een lastig gesprek met een collega, een telefoontje met een lastige klant. Het continue controleren en beheersbaar houden van wat je voelt, vraagt veel van het zenuwstelsel.

's Nachts stopt de controle. Je ontspant, of je probeert dat. En dan als een duveltje uit een doosje komt alles tevoorschijn wat je overdag hebt uitgesteld, vermeden en onderdrukt. Je brein probeert de emotionele lading zo goed als mogelijk te verwerken, in de daarvoor bestemde remslaap, maar dat lukt niet als je midden in het proces wakker schiet.

Toch geen goede dag

Dus je brein probeert het de volgende nacht opnieuw, en de nacht daarna.

Als ik cliënten vraag hoe hun dag was, antwoorden zij meestal iets als: ‘Goed, ik had een drukke agenda maar verder liep het goed.’ En dan vraag ik het nog een keer: ‘Was het echt een goede dag?’ Dan blijkt dat gedurende de dag toch aardig wat momenten van irritatie, angst, bezorgdheid en twijfel opzijgeschoven zijn.

Zes uur later lig je in bed en begint je brein aan zijn werkdag.

Het eerste wat ik doe is de connectie zichtbaar maken. Als je overdag veel energie in het onderdrukken van emoties stopt, raakt je zenuwstelsel overprikkeld. En overprikkeling op het moment dat je wil slapen, is een probleem.

Anders met jezelf omgaan overdag

De oplossing ligt niet in ontspanningsoefeningen voor het slapen gaan, maar in hoe je met jezelf omgaat overdag. In kleine momenten waar je jezelf toestaat te voelen, in plaats te onderdrukken. Door te herkennen en erkennen dat een persoon of situatie je ongeduldig, gefrustreerd of onzeker maakt. Die kleine reflecties in het volle daglicht voorkomen dat je 's nachts ineens alles tegelijk moet verwerken.

Als je dit herkent - overdag alles in orde, 's nachts kun je niet meer aan jezelf ontkomen - kan slaapcoaching veel opleveren. We kijken samen waar die spanning vandaan komt en hoe je er anders mee omgaat, zonder je dag overhoop te gooien.

Boek je gratis adviesgesprek