Niet functioneren zonder slaap. Of toch wel?

Veel mensen met slaapproblemen zeggen: Ik kan écht niet functioneren als ik niet voldoende heb geslapen. Dat klinkt alsof het een wetmatigheid is, alsof je brein en lichaam simpelweg ophouden te werken bij onvoldoende slaap.

Woorden zijn krachtig. Wat je denkt en zegt, beïnvloedt direct hoe je je voelt en wat je doet. Dit is geen zweverige gedachte, maar een wetenschappelijk onderbouwd principe uit de cognitieve gedragstherapie. Als je overtuiging is: Ik móét slapen om de dag te overleven dan raakt je brein bij het eerste teken van wakker liggen in de stressstand. Je hartslag stijgt, je spieren spannen zich aan en je lichaam maakt zich klaar voor actie in plaats van rust. En precies dát maakt slapen steeds lastiger.

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat negatieve slaapovertuigingen, zoals Ik kan niet functioneren zonder acht uur slaap, bijdragen aan meer stress en spanning in bed, piekeren en slechtere slaapkwaliteit.

Het goede nieuws? Het werkt ook andersom! Mensen die hun overtuigingen wat bijstellen - je hoeft jezelf daarbij niet voor de gek te houden - ervaren vaak minder druk, slapen beter en voelen zich fitter overdag.

Tijdens mijn eigen periode van slapeloosheid vond ik vaak rust in de gedachte: Vroeg of laat val ik in slaap. Voor jou kan dat iets anders zijn. Misschien helpt een van de onderstaande gedachten je:

• Ik ben moe, maar ik heb vaker met dit bijltje gehakt.

• Ik hoef me niet goed te voelen om goed te functioneren.

• Mijn lichaam weet wat het nodig heeft. Ik hoef het niet te forceren.

Als je voortdurend teveel overdenkt dan kan slapen weleens lastig zijn

Slapen kun je niet afdwingen, alleen uitnodigen. Hoe minder je jezelf onder druk zet om goed te slapen, hoe groter de kans dat het lukt. Laat al je gedachten dus bij De Denker van Rodin (zie foto). Die weet er wel raad mee.

Rodin zei over zijn creatie: hij denkt niet alleen met zijn hersens, maar ook met zijn gebalde vuist, zijn ingespannen rugspieren en al zijn zenuwen. Eigenlijk precies hoe veel mensen met slaapproblemen 's nachts in bed liggen: niet rustend, maar keihard werkend in hun hoofd én hun lijf.