Slaap je beter met achtergrondgeluid?
Ik ken mensen die zweren bij slapen met achtergrondgeluid. Een zachte ruis met een kleurtje: white noise, brown noise, pink noise et cetera. Het geluid van regen, de branding of een zacht zoemende ventilator aan het plafond.
White noise is sterk in het maskeren van omgevingslawaai. Pink noise, een geluidssignaal dat dieper, warmer en zachter klinkt dan witte ruis omdat de lagere frequenties relatief sterker aanwezig zijn, is populair voor ontspanning en een betere nachtrust.
Maar werkt het ook?
Slaap beschermen tegen verkeerslawaai
Dit jaar verscheen in het vakblad Sleep een studie van onderzoekers van de University of Pennsylvania. Het onderzoek werd betaald door de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA. Dat is vooraf goed om te weten. De onderzoeksvraag was nogal praktisch: hoe kun je de slaap van mensen die onder een aanvliegroute wonen tegen zo laag mogelijke kosten beschermen tegen verkeerslawaai?
De onderzoekers keken naar twee goedkope oplossingen: pink noise en oordoppen.
25 gezonde volwassenen sliepen zeven nachten in een slaaplab, aangesloten op apparatuur die hersenactiviteit, ademhaling en hartslag meet. Tijdens de experimentele nachten werden 93 vliegtuigpassages gesimuleerd. Het geluidsniveau lag tussen 45 en 65 decibel. Dat zijn niveaus waarbij je gewoon een gesprek kunt voeren zonder je stem te verheffen. Denk aan een stevige regenbui of een passerende auto op ongeveer tien meter afstand.
De onderzoekers testten het effect van vliegtuiggeluid, pink noise op 40 en 50 decibel, oordoppen en combinaties daarvan op de slaap.
Dromen over vliegtuigen
Ik ben zelf onder de rook van Schiphol opgegroeid. Dag en nacht vlogen er vliegtuigen over ons huis. In mijn dromen stort er regelmatig een vliegtuig neer. Dat schijnen meer mensen te hebben die in de buurt van Schiphol wonen of zijn opgegroeid. Maar blijkbaar gebeurde er ook iets met mijn slaap.
Gierende vliegtuigmotoren leverden volgens het onderzoek een meer gefragmenteerde slaap op. Oordoppen bleken daar overigens behoorlijk goed tegen te beschermen.
Pink noise kon de reactie op vliegtuiggeluid wel enigszins dempen, maar was duidelijk minder effectief dan oordoppen. En opvallender: pink noise bleek zelf ook invloed op de slaap te hebben. Pink noise van 50 decibel ging, vergeleken met een geluidsvrije omgeving, gepaard met bijna 19 minuten minder REM-slaap per nacht.
Pink noise en vliegtuiglawaai
de combinatie van pink noise en vliegtuiglawaai werd zowel minder diepe slaap als minder REM-slaap gemeten. De deelnemers lagen bovendien ongeveer een kwartier langer wakker.
Pink noise wordt vaak verkocht als eenvoudige manier om beter te slapen. De onderzoekers benadrukken dat achtergrondruis niet automatisch een slaaphulp is. In een lawaaiige omgeving kan het geluid helpen om plotselinge omgevingsgeluiden minder opvallend te maken. Maar het constante geluid zelf kan óók de slaaparchitectuur beïnvloeden.
De volgende ochtend werden de deelnemers onderworpen aan cognitieve tests. Hun hart en bloedvaten werden gemeten en hun gehoor werd getest. Op die objectieve metingen werden nauwelijks significante verschillen gevonden. Maar de deelnemers zelf beoordeelden hun slaapkwaliteit, alertheid en stemming negatiever na sommige geluidscondities.
Tegelijkertijd moeten we voorzichtig zijn met de conclusies. Er is een verschil tussen wat 25 gezonde volwassenen, die zeven nachten in een laboratorium sliepen, rapporteren en iemand die al jarenlang thuis slaapt met white noise, een regen-app of een ventilator. Op basis van dit onderzoek is niet vast te stellen of achtergrondgeluid voor iedereen slecht is.
Extra voorzichtigheid met baby's en peuters
De onderzoekers adviseren extra voorzichtigheid met baby's en peuters. Bij veel babybedjes staat tegenwoordig een apparaat dat continu ruis produceert. Jonge kinderen brengen meer tijd in de REM-slaap door dan volwassenen.
Dus moet je je ventilator uitzetten? Je regen-app verwijderen? De white noise het zwijgen opleggen? Mijn suggestie zou zijn: achtergrondgeluid is niet automatisch een slaaphulp. Het kan in een lawaaiige omgeving nuttig zijn om storende geluiden te maskeren. Maar voortdurend geluid toevoegen aan je slaapkamer betekent niet per se dat je beter slaapt.
Opmerkingen