Uitslapen in het weekend: toch niet zo slecht als gedacht

Een extra lang weekendslaapje biedt gedeeltelijk kortetermijnherstel, maar het is geen houdbare oplossing voor structureel te weinig slapen

Bestaat er zoiets als slaaptekort inhalen in het weekend? Ik heb altijd verondersteld dat het antwoord een onwrikbare ‘nee’ was. Maar het ligt toch iets genuanceerder. Een extra lang weekendslaapje biedt gedeeltelijk kortetermijnherstel: je stemming verbetert, je voelt je minder moe af en je cognitieve prestaties herstellen.

Dat wordt ook nog eens bevestigd door nieuw grootschalig onderzoek, gepubliceerd in in Neuropsychopharmacology. De onderzoekers analyseerden ruim 85.000 mensen via de UK Biobank, een van de grootste gezondheidsdatabases ter wereld. Ze keken niet naar gemiddelde slaapduur, maar naar hoe zij daadwerkelijk sliepen, van dag tot dag en over langere tijd.

Géén verhoogd sterfterisico

De conclusie was opvallend: mensen die slaaptekort compenseerden met inhaalslaap hadden géén verhoogd sterfterisico. Mensen die structureel te weinig sliepen zónder dat ooit in te halen, wel.

In het weekend uitslapen kan tijdelijke verlichting geven, maar is geen heilzame oplossing om chronische slaapschuld weg te werken. Als je doordeweeks maar vijf of zes uur slaapt omdat je drukke agenda, kinderen of een overlopend hoofd je niet in staat stellen om meer uren te maken en in het weekend slaap je tien uur aan een stuk dan begint maandagnacht de cyclus van te weinig slapen weer opnieuw.

Dat patroon is vermoeiend voor je lichaam, maar ook voor je focus en humeur. En het lost het eigenlijke probleem niet op, want als jij 's nachts wakker ligt terwijl je wilt slapen dan zit het probleem niet in de beschikbare uren, maar in een systeem dat slaap blokkeert. Piekeren, lichamelijke spanning; een brein en lichaam dat ‘aan’ blijft staan.

Dát is chronische slapeloosheid. En daarvoor is inhaalslaap niet het antwoord.

Wil je beter slapen op de nachten dat het ertoe doet? Door patronen te doorbreken die slaap in de weg staan?

.