Chronische slapeloosheid maakt je brein vier jaar ouder

Als je slaapt, worden je hersenen 'schoongemaakt'. Bij chronische slapeloosheid blijft er 'vuil' achter waardoor het brein minder goed functioneert

Een veertig procent hogere kans op dementie. Hersenen die functioneren alsof ze vier jaar ouder zijn. Dat zijn de cijfers uit een onderzoek onder meer dan 2.700 volwassenen met chronische slapeloosheid.

De volwassenen, gemiddeld 70 jaar oud, werden bijna zes jaar lang gevolgd en waren allen scherp van geest bij aanvang. De mensen met chronische slapeloosheid hadden echter veertig procent meer kans op milde cognitieve achteruitgang of dementie dan de mensen die normaal sliepen.

De onderzoekers ontdekten ook dat de volwassenen, die structureel minder sliepen dan ze gewend waren, al bij aanvang van de studie lager scoorden op geheugen- en denktests. Dat effect was vergelijkbaar met vier jaar ouder zijn.

Wat dit onderzoek anders maakt

Veel slaapstudies kijken naar slaaptekort in het algemeen. Vaak worden gezonde slapers een tijdje van slaap onthouden om de effecten op lichaam en geest in kaart te brengen. Dit onderzoek richtte zich echter specifiek op mensen met chronische slapeloosheid, en dat maakt het interessant.

Chronische slapeloosheid heb je als je moeite hebt met inslapen, doorslapen of te vroeg wakker worden, minstens 3 nachten per week, minstens 3 maanden lang, met merkbare gevolgen overdag (minder focus, moe, prikkelbaar etc.), terwijl er voldoende gelegenheid en omstandigheden zijn om te slapen.

Waarom slapeloosheid het brein verouderd

Tijdens de slaap spoelt het brein zichzelf letterlijk schoon. Afval dat zich overdag ophoopt - waaronder het eiwit amyloïd, een van de verdachten bij alzheimer - wordt 's nachts afgevoerd. Als dit proces structureel wordt aangetast, stapelen de schadelijke eiwitten zich op. Bovendien raken kleine bloedvaatjes, die het brein voeden beschadigd.

Dat verklaart waarom slaapgebrek niet alleen vermoeidheid geeft maar ook onder andere geheugenproblemen, moeite met concentreren en sneller geïrriteerd raken. Je brein is eenvoudigweg minder goed gereinigd.

Wat dit voor jou betekent

Als jij al een tijdje slecht slaapt, is dit geen fijne boodschap. Maar het is ook geen reden tot paniek. Slaap is een van de weinige risicofactoren voor dementie die je in veel gevallen kunt veranderen. Door niet-helpende patronen te doorbreken, die jouw slapeloosheid in stand houden.

Herken je dit? Meerdere nachten per week wakker liggen, al maanden of langer? Dan is het zinvol om ermee aan de slag te gaan. Een slaapcoach kan je helpen uitzoeken wat bij jou het probleem in stand houdt, en hoe je dat stap voor stap keert.

Wil je weten of jouw slaapprobleem aanpakbaar is?  Boek een vrijblijvend kennismakingsgesprek.